{"id":7035,"date":"2023-08-14T20:46:47","date_gmt":"2023-08-14T18:46:47","guid":{"rendered":"https:\/\/elemelingua.com\/?p=7035"},"modified":"2023-08-14T20:46:47","modified_gmt":"2023-08-14T18:46:47","slug":"jak-poprawic-wymowe-w-jezyku-obcym","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/elemelingua.com\/pl\/jak-poprawic-wymowe-w-jezyku-obcym\/","title":{"rendered":"Jak poprawi\u0107 wymow\u0119 w j\u0119zyku obcym?"},"content":{"rendered":"\n<p id=\"h-have-you-ever-wondered-why-you-speak-slightly-differently-in-a-foreign-language-than-native-speakers-do\">Czy zastanawia\u0142e\u015b si\u0119 kiedy\u015b, dlaczego m\u00f3wisz nieco inaczej w j\u0119zyku obcym ni\u017c native speakerzy?<\/p>\n\n<p id=\"h-do-you-know-why-children-are-better-at-speaking-in-a-foreign-language-and-their-pronunciation-is-close-to-perfection\">Czy wiesz, czemu dzieci lepiej radz\u0105 sobie z m\u00f3wieniem w obcym j\u0119zyku, a ich wymowa jest bliska perfekcji?<\/p>\n\n<p id=\"h-and-most-importantly-what-can-you-do-to-overcome-difficulties-related-to-speaking-in-a-foreign-language\">No a przede wszystkim, co zrobi\u0107, by pokona\u0107 trudno\u015bci zwi\u0105zane z m\u00f3wieniem w j\u0119zyku obcym?<\/p>\n\n<p id=\"h-before-you-find-the-answers-to-these-questions-you-need-to-understand-how-your-brain-works\">Zanim poznasz odpowied\u017a na te pytania, musisz zrozumie\u0107, jak dzia\u0142a Tw\u00f3j m\u00f3zg.<\/p>\n\n<p id=\"h-here-s-a-little-task-for-you-i-borrowed-the-idea-from-the-book-the-trainer-s-toolkit-by-crown-house-publishing-limited\">Oto ma\u0142e zadanie dla Ciebie (Zaczerpn\u0105\u0142em pomys\u0142 z ksi\u0105\u017cki \u201cThe Trainer\u2019s Toolkit\u201d wyd. Crown House Publishing Limited).<\/p>\n\n<h2 id=\"h-task-no-1-1\">Zadanie nr 1.1<\/h2>\n\n<p id=\"h-read-this-short-text-trying-to-imagine-the-whole-situation-well-but-be-careful-you-can-only-do-this-once\">Przeczytaj ten kr\u00f3tki tekst, staraj\u0105c si\u0119 dobrze wyobrazi\u0107 sobie ca\u0142\u0105 sytuacj\u0119, ale uwa\u017caj: mo\u017cesz to zrobi\u0107 tylko jeden raz!<\/p>\n\n<figure class=\"wp-block-pullquote\" id=\"h-john-just-turned-off-the-lights-in-the-store-when-a-mysterious-person-entered-and-demanded-money-the-owner-opened-the-cash-register-its-contents-were-emptied-and-the-man-standing-nearby-started-to-flee-the-police-were-immediately-notified\"><blockquote><p><em>&#8222;Andrzej w\u0142a\u015bnie zgasi\u0142 \u015bwiat\u0142a w sklepie, gdy wszed\u0142 do niego tajemniczy cz\u0142owiek i za\u017c\u0105da\u0142 pieni\u0119dzy. W\u0142a\u015bciciel otworzy\u0142 kas\u0119. Jej zawarto\u015b\u0107 zosta\u0142a opr\u00f3\u017cniona, a m\u0119\u017cczyzna, kt\u00f3ry sta\u0142 obok, zacz\u0105\u0142 ucieka\u0107. Powiadomiono od razu policjanta\u201d.<\/em><\/p><\/blockquote><\/figure>\n\n<h2 id=\"h-task-no-1-2\">Zadanie nr 1.2<\/h2>\n\n<p id=\"h-okay-after-reading-the-text-please-answer-true-or-false-to-the-following-questions-of-course-you-must-not-look-back-at-what-you-read-base-your-answers-solely-on-what-you-managed-to-remember\">No dobrze. Po przeczytaniu tekstu odpowiedz \u201cprawda\u201d lub \u201cfa\u0142sz\u201d na nast\u0119puj\u0105ce pytania. Oczywi\u015bcie nie wolno Ci zagl\u0105da\u0107 do tego, co przeczyta\u0142e\u015b. Bazuj tylko i wy\u0142\u0105cznie na tym, co uda\u0142o Ci si\u0119 zapami\u0119ta\u0107.<\/p>\n\n<ol><li>W sklepie pojawi\u0142 si\u0119 m\u0119\u017cczyzna, gdy w\u0142a\u015bciciel zgasi\u0142 w nim \u015bwiat\u0142a.<\/li><li>Z\u0142odziej by\u0142 m\u0119\u017cczyzn\u0105.<\/li><li>W\u0142a\u015bciciel sklepu opr\u00f3\u017cni\u0142 kas\u0119.<\/li><li>W kasie by\u0142y pieni\u0105dze, ale nie wiemy dok\u0142adnie, ile ich by\u0142o.<\/li><li>W historii pojawiaj\u0105 si\u0119 trzy osoby: w\u0142a\u015bciciel sklepu, tajemniczy cz\u0142owiek i policjant.<\/li><li>Nast\u0119puj\u0105ce wydarzenia s\u0105 prawdziwe: kto\u015b za\u017c\u0105da\u0142 pieni\u0119dzy, otworzono kas\u0119, jej zawarto\u015b\u0107 zosta\u0142a opr\u00f3\u017cniona, a m\u0119\u017cczyzna wybieg\u0142 ze sklepu.<\/li><\/ol>\n\n<p id=\"h-how-did-it-go\">Jak Ci posz\u0142o?<\/p>\n\n<p id=\"h-it-s-time-to-check\">Czas si\u0119 sprawdzi\u0107.<\/p>\n\n<p id=\"h-here-are-the-correct-answers-and-explanations\">Oto poprawne odpowiedzi i wyja\u015bnienia:<\/p>\n\n<ol><li>FA\u0141SZ \u2013 Andrzej i w\u0142a\u015bciciel sklepu to niekoniecznie ta sama osoba.<\/li><li>FA\u0141SZ \u2013 A sk\u0105d wiemy, \u017ce w og\u00f3le dosz\u0142o do kradzie\u017cy? Mo\u017ce nie by\u0142o \u017cadnego z\u0142odzieja?<\/li><li>FA\u0141SZ \u2013 Nie wiemy, kto dok\u0142adnie opr\u00f3\u017cni\u0142 kas\u0119.<\/li><li>FA\u0141SZ \u2013 Nie wiemy, czy w kasie w og\u00f3le by\u0142y pieni\u0105dze.<\/li><li>FA\u0141SZ \u2013 Mog\u0142y by\u0107 w niej a\u017c cztery osoby: Andrzej, w\u0142a\u015bciciel sklepu, tajemniczy cz\u0142owiek i policjant.<\/li><li>FA\u0141SZ \u2013 Nie wiemy, czy m\u0119\u017cczyzna wybieg\u0142 ze sklepu.<\/li><\/ol>\n\n<p id=\"h-don-t-worry-it-s-rare-for-anyone-to-get-many-correct-answers-here\">Nie martw si\u0119. Rzadko komu udaje si\u0119 uzyska\u0107 tutaj wiele poprawnych odpowiedzi.<\/p>\n\n<p id=\"h-why\">Dlaczego?<\/p>\n\n<p id=\"h-before-i-answer-your-question-let-s-do-one-more-little-exercise\">Zanim odpowiem Ci na to pytanie, zr\u00f3bmy jeszcze jedno ma\u0142e \u0107wiczenie:<\/p>\n\n<h2 id=\"h-task-number-2\">Zadanie nr 2<\/h2>\n\n<p id=\"h-take-a-look-at-the-drawing-below-an-actor-dressed-as-exactly-can-you-guess-who-he-is\">Przyjrzyj si\u0119 rysunkowi poni\u017cej. Na scen\u0119 wszed\u0142 aktor przebrany za\u2026 No w\u0142a\u015bnie, czy jeste\u015b w stanie odgadn\u0105\u0107 za kogo?<\/p>\n\n<h2 class=\"has-text-align-center\" id=\"h-\"><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/lh3.googleusercontent.com\/E0vrkyDTA397O4OoVqeM8JMMk8tw0dGZ-AD-Mpk0unF7O_ZGbc7W9gZLS4sRlmpsiaM4u7MzIPe9MnWjDM_6noo_7hv0T9r782O9gbPGX2gsQnBDs_4OMwgvlfHHZKdRpk_6bsuUMCqhTmWtf3rzHlo\" width=\"420\" height=\"265\"\/><\/h2>\n\n<p id=\"h-do-you-already-know-the-answer\">Czy znasz ju\u017c odpowied\u017a?<\/p>\n\n<p id=\"h-before-you-find-out-if-you-guessed-who-correctly-let-me-explain-to-you-some-important-rules-of-how-your-brain-works-you-will-understand-why-you-did-not-do-well-in-exercise-1\">Zanim dowiesz si\u0119, czy uda\u0142o Ci si\u0119 poprawnie odgadn\u0105\u0107, o kogo chodzi, pozw\u00f3l, \u017ce wyja\u015bni\u0119 Ci kilka istotnych zasad funkcjonowania Twojego m\u00f3zgu. Zrozumiesz, czemu niezbyt dobrze posz\u0142o Ci w \u0107wiczeniu nr 1.<\/p>\n\n<p id=\"h-the-first-thing-you-need-to-know\">Pierwsze, o czym musisz wiedzie\u0107:<\/p>\n\n<h2 id=\"h-your-brain-is-lazy\">Tw\u00f3j m\u00f3zg jest leniwy.<\/h2>\n\n<p id=\"h-it-is-constantly-looking-for-simplifications-it-is-very-difficult-for-it-to-constantly-analyze-all-the-information-so-it-often-likes-to-switch-on-its-autopilot-however-it-can-t-do-it-just-like-that-it-could-potentially-fail-to-react-in-time-to-some-danger\">Ci\u0105gle szuka uproszcze\u0144. Bardzo ci\u0119\u017cko jest mu ca\u0142y czas analizowa\u0107 wszystkie informacje, wi\u0119c lubi do\u015b\u0107 cz\u0119sto w\u0142\u0105czy\u0107 sobie \u201cautomatycznego pilota\u201d. Nie mo\u017ce jednak zrobi\u0107 tego ot tak sobie. M\u00f3g\u0142by przecie\u017c nie zareagowa\u0107 wystarczaj\u0105co wcze\u015bnie na jakie\u015b niebezpiecze\u0144stwo.<\/p>\n\n<p id=\"h-in-order-to-save-some-of-its-energy-the-brain-needs-to-learn-to-analyze-the-situation-based-on-a-small-amount-of-information-it-s-like-taking-a-quick-glance-and-assessing-what-s-happening-based-on-a-few-elements-this-can-only-be-done-if-it-relies-on-patterns-or-reference-points-to-which-it-assigns-missing-puzzle-pieces\">Aby m\u00f3c oszcz\u0119dzi\u0107 nieco swojej energii, m\u00f3zg musi nauczy\u0107 si\u0119 analizowa\u0107 sytuacj\u0119 w oparciu o niewielk\u0105 liczb\u0119 informacji. Czyli tak jakby rzuci\u0107 okiem i na podstawie kilku element\u00f3w oceni\u0107, co si\u0119 dzieje. Mo\u017ce to zrobi\u0107 tylko i wy\u0142\u0105cznie, je\u015bli oprze si\u0119 na jakich\u015b wzorcach, czyli punktach odniesienia, do kt\u00f3rych przyporz\u0105dkuje brakuj\u0105ce puzzle.<\/p>\n\n<p id=\"h-the-second-important-feature-of-your-brain-is-as-follows\">Druga wa\u017cna cecha Twojego m\u00f3zgu jest nast\u0119puj\u0105ca:<\/p>\n\n<h2 id=\"h-your-brain-doesn-t-like-emptiness\">Tw\u00f3j m\u00f3zg nie lubi pustki<\/h2>\n\n<p id=\"h-if-there-is-a-lack-of-information-your-brain-is-eager-to-fill-it-in-and-how-does-it-do-that-of-course-based-on-patterns\">Je\u015bli brakuje jakiej\u015b informacji, Tw\u00f3j m\u00f3zg bardzo ch\u0119tnie j\u0105 uzupe\u0142ni. A jak to zrobi? Oczywi\u015bcie w oparciu o wzorce.<\/p>\n\n<p id=\"h-now-it-s-time-to-reveal-which-character-was-referred-to-in-exercise-number-2\">Czas zdradzi\u0107 Ci, o jak\u0105 posta\u0107 chodzi\u0142o w \u0107wiczeniu nr 2:<\/p>\n\n<h2 class=\"has-text-align-center\" id=\"h-\"><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/lh6.googleusercontent.com\/Nd3CXuYZfRAZMb1SJXP1yEIDPZFGvbCVKaI6fInhMuGfR3drZqGzgB67txJrKmvtsO1f4TBrh85EmTAdu9dg3SwAEeKrjPtIk8AgHH7Sdwb_R_lkPQk220EiY_UQ-uiu6C-t6Oy4C2Li2WBxQQhyO_E\" width=\"624\" height=\"392\"\/><\/h2>\n\n<p id=\"h-of-course-it-is-an-alien\">Oczywi\u015bcie jest to kosmita.<\/p>\n\n<p id=\"h-i-know-i-know-you-might-have-thought-that-it-was-a-dwarf-from-snow-white-or-some-cartoon-character-your-brain-glanced-at-its-outline-and-quickly-associated-the-silhouette-with-a-character-known-from-a-cartoon\">Wiem, wiem. My\u015bla\u0142e\u015b, \u017ce chodzi o Reksia albo o jak\u0105\u015b inn\u0105 posta\u0107 z kresk\u00f3wki. Tw\u00f3j m\u00f3zg zerkn\u0105\u0142 na jego kontur i przyporz\u0105dkowa\u0142 szybko sylwetk\u0119 do postaci znanej z kresk\u00f3wki.<\/p>\n\n<p id=\"h-but-it-was-a-mistake-because-it-was-about-someone-else\">Ale zrobi\u0142 to b\u0142\u0119dnie, bo chodzi\u0142o o kogo\u015b innego.<\/p>\n\n<p id=\"h-we-observed-a-similar-phenomenon-in-task-number-1\">Podobne zjawisko zaobserwowali\u015bmy w zadaniu nr 1.<\/p>\n\n<p id=\"h-i-told-you-a-short-story-and-you-filled-in-the-details-yourself-especially-you-imagined-that-it-was-a-robbery-everything-seemed-to-indicate-that-but-in-reality-there-was-no-mention-of-a-theft-of-money-however-your-brain-referred-to-a-certain-pattern-and-filled-in-the-gaps\">Opowiedzia\u0142em Ci kr\u00f3tk\u0105 histori\u0119, a Ty dopowiada\u0142e\u015b sobie poszczeg\u00f3lne szczeg\u00f3\u0142y. Zw\u0142aszcza wymy\u015bli\u0142e\u015b sobie, \u017ce chodzi\u0142o o napad. Niby wszystko na to wskazywa\u0142o, ale tak naprawd\u0119 nie by\u0142o mowy, \u017ce mia\u0142a tam miejsce kradzie\u017c pieni\u0119dzy. Tw\u00f3j m\u00f3zg odwo\u0142a\u0142 si\u0119 jednak do pewnego wzorca i uzupe\u0142ni\u0142 luki.<\/p>\n\n<h2 id=\"h-how-does-this-apply-to-speaking-a-foreign-language\">Jak to odnie\u015b\u0107 do m\u00f3wienia w j\u0119zyku obcym?<\/h2>\n\n<p id=\"h-language-is-in-a-sense-a-set-of-patterns-based-on-which-we-create-words-and-sentences\">J\u0119zyk jest w pewnym sensie zbiorem wzorc\u00f3w, w oparciu o kt\u00f3re tworzymy s\u0142owa i zdania.<\/p>\n\n<p id=\"h-let-s-focus-here-on-pronunciation-for-now\">Skupmy si\u0119 tutaj na razie tylko na wymowie.<\/p>\n\n<p id=\"h-the-lowest-level-is-individual-sounds-and-here-the-first-problem-arises\">Najni\u017cszy poziom to poszczeg\u00f3lne d\u017awi\u0119ki. I tutaj pojawia si\u0119 pierwszy problem.<\/p>\n\n<p id=\"h-in-every-language-we-have-a-specific-set-of-sounds-from-which-words-can-be-constructed\">W ka\u017cdym j\u0119zyku dysponujemy okre\u015blonym zasobem d\u017awi\u0119k\u00f3w, z kt\u00f3rych mo\u017cna budowa\u0107 w nim s\u0142owa.<\/p>\n\n<p id=\"h-although-each-of-us-pronounces-individual-consonants-and-vowels-slightly-differently-our-brains-have-learned-to-associate-them-with-specific-patterns-so-we-know-that-a-is-a-and-u-is-u-the-problem-is-that-these-patterns-look-slightly-different-in-each-language-for-example-in-english-we-can-distinguish-between-i-and-ea-ee-which-allows-us-to-perceive-the-difference-between-words-like-pitch-and-peach-on-the-other-hand-in-many-other-languages-this-distinction-doesn-t-exist\">Cho\u0107 ka\u017cdy z nas wymawia poszczeg\u00f3lne sp\u00f3\u0142g\u0142oski i samog\u0142oski nieco inaczej, nasze m\u00f3zgi nauczy\u0142y si\u0119 przyporz\u0105dkowywa\u0107 je do poszczeg\u00f3lnych wzorc\u00f3w, wi\u0119c wiemy, \u017ce \u201ca\u201d to \u201ca\u201d, a \u201cu\u201d to \u201cu\u201d. Problem w tym, \u017ce w ka\u017cdym j\u0119zyku te wzorce wygl\u0105daj\u0105 nieco inaczej. Na przyk\u0142ad, w j\u0119zyku polskim potrafimy odr\u00f3\u017cni\u0107 \u201ccz\u201d i \u201c\u0107\u201d, przez co dostrzegamy r\u00f3\u017cnic\u0119 mi\u0119dzy s\u0142owami: \u201cbi\u0107\u201d oraz \u201cbicz\u201d. Z drugiej strony w wielu innych j\u0119zykach tej r\u00f3\u017cnicy nie ma.<\/p>\n\n<h2 id=\"h-why-do-the-japanese-struggle-with-some-simple-english-words\">Dlaczego Japo\u0144czycy maj\u0105 k\u0142opot w radzeniu sobie ze zwyk\u0142ymi angielskimi s\u0142owami?<\/h2>\n\n<p id=\"h-however-you-could-say-it-s-a-double-edged-sword-that-can-cut-us-from-both-sides\">Mo\u017cna jednak powiedzie\u0107, \u017ce to taki miecz dwusieczny, kt\u00f3rym mo\u017cemy si\u0119 skaleczy\u0107 z obu stron.<\/p>\n\n<p id=\"h-on-one-hand-we-may-not-distinguish-the-pronunciation-of-two-sounds-in-another-language-we-may-not-see-the-difference-for-example-between-the-english-words-ship-and-sheep-or-the-french-words-mais-but-and-mes-my-this-can-sometimes-have-unpleasant-consequences-imagine-a-hungry-japanese-person-entering-a-restaurant-and-trying-to-order-something-to-eat-in-broken-english\">Z jednej mo\u017cemy nie rozr\u00f3\u017cni\u0107 wymowy dw\u00f3ch d\u017awi\u0119k\u00f3w w innym j\u0119zyku. Nie b\u0119dziemy widzie\u0107 chocia\u017cby r\u00f3\u017cnicy mi\u0119dzy angielskimi s\u0142owami: \u201cship\u201d (statek) oraz \u201csheep\u201d (owca) albo francuskimi \u201cmais\u201d (ale) oraz \u201cmes\u201d (moje). Mo\u017ce to mie\u0107 czasem przykre konsekwencje. Wyobra\u017a sobie, \u017ce do restauracji wchodzi g\u0142odny Japo\u0144czyk i pr\u00f3buje \u0142amanym polskim zam\u00f3wi\u0107 co\u015b do jedzenia:<\/p>\n\n<p id=\"h-lice-please\">\u2013 Li\u017c prosi\u0119.<\/p>\n\n<p id=\"h-you-can-only-imagine-the-waiter-s-reaction\">Mo\u017cesz sobie tylko wyobrazi\u0107 reakcj\u0119 kelnera.<\/p>\n\n<p id=\"h-the-poor-japanese-person-unfortunately-cannot-distinguish-between-l-and-r-for-example-therefore-rice-please-and-lice-please-will-sound-almost-identical-to-them\">Biedny Japo\u0144czyk niestety nie potrafi odr\u00f3\u017cni\u0107 \u201cl\u201d oraz \u201cr\u201d. Ma k\u0142opoty z naszym \u201cy\u201d, wi\u0119c mo\u017ce je wym\u00f3wi\u0107 jako \u201ci\u201d i jak wi\u0119kszo\u015b\u0107 obcokrajowc\u00f3w za nic nie zauwa\u017cy, \u017ce \u201csz\u201d i \u201c\u015b\u201d to dwa r\u00f3\u017cne d\u017awi\u0119ki. A zatem \u201cry\u017c, prosz\u0119\u201d i \u201cli\u017c prosi\u0119\u201d b\u0119d\u0105 w jego uszach brzmia\u0142y niemal identycznie.<\/p>\n\n<p id=\"h-on-the-other-hand-we-will-mispronounce-some-sounds-assigning-them-to-their-english-counterparts-instead-of-the-sound-between-e-and-e-in-french-we-will-say-ay-and-sound-slightly-harder-which-makes-it-less-natural\">Z drugiej strony b\u0119dziemy niepoprawnie wymawia\u0107 niekt\u00f3re d\u017awi\u0119ki, bo przypiszemy je do kt\u00f3rego\u015b z polskich odpowiednik\u00f3w. Zamiast d\u017awi\u0119ku po\u015bredniego mi\u0119dzy \u201ccz\u201d i \u201c\u0107\u201d b\u0119dziemy m\u00f3wi\u0107 \u201ccz\u201d i brzmie\u0107 nieco bardziej twardo, a co za tym idzie mniej naturalnie.<\/p>\n\n<h2 id=\"h-why-do-children-speak-better\">Dlaczego dzieci m\u00f3wi\u0105 lepiej?<\/h2>\n\n<p id=\"h-do-you-know-what-contributes-to-a-much-better-accent-in-children-learning-a-foreign-language\">Czy wiesz, z czego bierze si\u0119 du\u017co lepszy \u201cakcent\u201d u dzieci ucz\u0105cych si\u0119 j\u0119zyka obcego?<\/p>\n\n<p id=\"h-take-a-look-at-how-they-learn-young-children-try-to-imitate-what-they-hear-while-adults-associate-the-sounds-of-the-foreign-language-with-sounds-familiar-to-them-from-their-own-language-haven-t-you-ever-written-down-the-pronunciation-in-english-of-a-foreign-word\">Przyjrzyj si\u0119, jak si\u0119 ucz\u0105. Ma\u0142e dzieci staraj\u0105 si\u0119 powtarza\u0107 to, co s\u0142ysz\u0105, podczas gdy doro\u015bli przyporz\u0105dkowuj\u0105 d\u017awi\u0119ki j\u0119zyka obcego do d\u017awi\u0119k\u00f3w znanym im z j\u0119zyka polskiego. Czy nie zapisywa\u0142e\u015b nigdy wymowy w j\u0119zyku angielskim jako [\u0142i ar hijer]?<\/p>\n\n<p id=\"h-your-brain-is-lazy-again-or-maybe-not-entirely-it-simply-doesn-t-know-that-there-are-different-rules-in-a-foreign-language-and-it-needs-to-learn-completely-new-patterns\">Tw\u00f3j m\u00f3zg zn\u00f3w jest leniwy. A mo\u017ce nie do ko\u0144ca\u2026 Po prostu nie wie, \u017ce w j\u0119zyku obcym panuj\u0105 inne regu\u0142y i musi nauczy\u0107 si\u0119 zupe\u0142nie nowych wzorc\u00f3w.<\/p>\n\n<p id=\"h-there-are-many-theories-about-why-children-learn-pronunciation-better-i-am-a-proponent-of-the-theory-that-a-key-moment-is-the-learning-of-writing-and-reading-when-a-child-learns-to-associate-individual-sounds-with-alphabet-letters-their-brain-creates-patterns-that-it-will-refer-to-in-the-future\">Jest du\u017co teorii dotycz\u0105cych tego, czemu dzieci ucz\u0105 si\u0119 wymowy lepiej. Ja jestem zwolennikiem tezy, \u017ce kluczowym momentem jest nauka pisania i czytania. Gdy dziecko nauczy si\u0119 przyporz\u0105dkowywa\u0107 poszczeg\u00f3lne d\u017awi\u0119ki do liter alfabetu, jego m\u00f3zg tworzy wzorce, do kt\u00f3rych b\u0119dzie si\u0119 w przysz\u0142o\u015bci odwo\u0142ywa\u0142.<\/p>\n\n<p id=\"h-so-our-problem-is-not-a-lost-ability-but-rather-that-our-brain-is-unaware-that-different-patterns-exist\">Naszym problemem jest zatem nie jaka\u015b zatracona umiej\u0119tno\u015b\u0107, a to, \u017ce nasz m\u00f3zg nie zdaje sobie sprawy z tego, \u017ce istniej\u0105 inne wzorce.<\/p>\n\n<p id=\"h-however-there-is-another-problem\">Jest jednak jeszcze drugi problem.<\/p>\n\n<h2 class=\"has-text-align-center\" id=\"h-\"><img loading=\"lazy\" width=\"624\" height=\"321\" src=\"https:\/\/lh3.googleusercontent.com\/FQfIPBmuhNnXDBvOtrMJ-IECohieuB0lk3-n7zrLcna96-DoSVhgKr-gaBPeG5H6IyAMQ2R_o7c71VSikpI0MN4BeAV5d3-fWK17ogHORJi8NPV19kxAIVc73RNS5orVeHWPsSRMJISJODRDiigIF4I\"\/><\/h2>\n\n<h2 id=\"h-mothers-and-warriors\">Matki i wojownicy<\/h2>\n\n<p id=\"h-anthony-lauder-during-one-of-his-lectures-given-at-the-polyglot-gathering-in-bratislava-drew-attention-to-certain-genetic-factors-in-the-process-of-learning-correct-pronunciation-while-a-child-s-brain-is-very-plastic-and-learns-quickly-this-ability-especially-in-terms-of-pronunciation-could-be-detrimental-to-older-individuals-people-identified-themselves-with-their-group-or-their-own-tribe-and-one-of-the-markers-of-this-identification-was-language\">Anthony Lauder w czasie jednego z <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=5JTk6xt6Jic\">wyk\u0142ad\u00f3w wyg\u0142oszonych na Polyglot Gathering<\/a> w Bratys\u0142awie zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 na pewne genetyczne uwarunkowania w procesie uczenia si\u0119 poprawnej wymowy. Podczas gdy m\u00f3zg dziecka jest bardzo plastyczny i szybko si\u0119 uczy, ta umiej\u0119tno\u015b\u0107 \u2013 zw\u0142aszcza w przypadku wymowy \u2013 mog\u0142a okaza\u0107 si\u0119 zgubna dla os\u00f3b starszych. Ludzie identyfikowali si\u0119 ze swoj\u0105 grup\u0105 czy z w\u0142asnym plemieniem, a jednym z wyznacznik\u00f3w tej identyfikacji by\u0142 j\u0119zyk.<\/p>\n\n<p id=\"h-if-someone-spoke-slightly-differently-with-a-different-accent-they-were-treated-as-an-enemy-we-still-see-this-today-when-we-look-at-the-borders-of-present-day-countries-we-often-find-that-the-defining-factor-is-either-language-or-religion-when-people-in-a-certain-place-speak-two-different-languages-or-practice-different-religions-it-often-becomes-a-flashpoint-as-we-can-observe-in-the-political-situations-of-ukraine-belgium-or-catalonia-for-example\">Je\u015bli kto\u015b m\u00f3wi\u0142 nieco inaczej, z innym akcentem, by\u0142 traktowany jako wr\u00f3g. Widzimy to zreszt\u0105 do dzi\u015b \u2013 gdy przyjrzymy si\u0119 granicom dzisiejszych pa\u0144stw, widzimy, \u017ce ich wyznacznikiem jest najcz\u0119\u015bciej albo j\u0119zyk, albo religia. Gdy w jakim\u015b miejscu ludzie m\u00f3wi\u0105 w dw\u00f3ch r\u00f3\u017cnych j\u0119zykach albo wyznaj\u0105 r\u00f3\u017cne religie, cz\u0119sto jest to punkt zapalny, o czym mo\u017cemy si\u0119 przekona\u0107 studiuj\u0105c chocia\u017cby sytuacj\u0119 polityczn\u0105 Ukrainy, Belgii czy Katalonii.<\/p>\n\n<p id=\"h-according-to-lauder-a-key-moment-in-language-acquisition-was-the-period-of-adolescence-when-the-ability-to-learn-a-new-accent-was-in-a-sense-blocked-by-the-brain\">Kluczowym momentem w poznawaniu j\u0119zyka by\u0142, zgodnie z tym, o czym wspomina Lauder, okres dorastania, w czasie kt\u00f3rego umiej\u0119tno\u015b\u0107 uczenia si\u0119 nowego akcentu by\u0142a w pewnym sensie blokowana przez m\u00f3zg.<\/p>\n\n<p id=\"h-boys-became-warriors-so-they-couldn-t-suddenly-start-speaking-in-a-foreign-language-or-with-a-strange-accent-because-they-would-be-considered-an-enemy-on-the-battlefield-on-the-other-hand-girls-became-mothers-and-had-significant-contact-with-the-language-of-young-children-if-they-were-to-naturally-start-speaking-like-their-surroundings-they-would-regress-in-their-speaking-skills-because-they-would-adopt-the-accent-of-their-babbling-offspring\">Ch\u0142opcy stawali si\u0119 wojownikami, wi\u0119c nie mogli zupe\u0142nie znik\u0105d zacz\u0105\u0107 m\u00f3wi\u0107 w obcym j\u0119zyku lub z dziwnym akcentem, bo na polu walki zostaliby uznani za przeciwnika. Dziewczynki z kolei stawa\u0142y si\u0119 matkami \u2013 mia\u0142y wi\u0119c zatem du\u017cy kontakt z j\u0119zykiem ma\u0142ych dzieci. Gdyby w spos\u00f3b naturalny zaczyna\u0142y m\u00f3wi\u0107 tak jak ich otoczenie, uwsteczni\u0142yby si\u0119 w umiej\u0119tno\u015bci m\u00f3wienia, bo przejmowa\u0142yby akcent swoich gaworz\u0105cych pociech.<\/p>\n\n<h2 id=\"h-the-invisible-wall\">Niewidzialna \u015bciana<\/h2>\n\n<p id=\"h-it-is-difficult-to-say-to-what-extent-the-above-theories-are-actually-true-however-language-is-certainly-a-part-of-our-identity-we-want-to-be-part-of-a-group-and-language-is-a-marker-of-that\">Ci\u0119\u017cko powiedzie\u0107, na ile powy\u017csze teorie s\u0105 rzeczywi\u015bcie prawdziwe. Z pewno\u015bci\u0105 jednak j\u0119zyk jest elementem naszej identyfikacji \u2013 chcemy by\u0107 cz\u0119\u015bci\u0105 grupy, a j\u0119zyk jest tego wyznacznikiem.<\/p>\n\n<p id=\"h-this-is-highlighted-by-american-linguist-stephen-krashen-who-noticed-in-himself-that-although-he-can-speak-french-almost-without-a-foreign-accent-he-often-chooses-not-to-he-concluded-that-there-seems-to-be-an-invisible-barrier-separating-him-from-having-a-perfect-accent-we-don-t-want-to-speak-like-foreigners-because-in-a-sense-we-would-become-one-of-them-and-after-all-we-rarely-fully-identify-ourselves-with-representatives-of-a-foreign-country\">Zwraca na to uwag\u0119 ameryka\u0144ski lingwista Stephen Kraschen, kt\u00f3ry zauwa\u017cy\u0142 po sobie, \u017ce cho\u0107 potrafi m\u00f3wi\u0107 niemal bez obcego akcentu w j\u0119zyku francuskim, najcz\u0119\u015bciej tego nie robi. Doszed\u0142 do wniosku, \u017ce od tego doskona\u0142ego akcentu dzieli nas tak jakby niewidzialna bariera. Nie chcemy m\u00f3wi\u0107 tak jak obcokrajowcy, bo staliby\u015bmy si\u0119 w pewnym sensie jednymi z nich. A rzadko przecie\u017c identyfikujemy si\u0119 w pe\u0142ni z przedstawicielami obcego kraju.<\/p>\n\n<p id=\"h-to-speak-better-we-need-to-overcome-two-challenges-the-problem-of-identification-and-the-problem-of-pattern-recognition\">Aby m\u00f3wi\u0107 lepiej musimy zatem pokona\u0107 dwa problemy: problem identyfikacji i problem rozpoznawania wzorc\u00f3w.<\/p>\n\n<p id=\"h-here-are-a-few-tips-that-can-help-you-achieve-this-goal\">Oto kilka rad, kt\u00f3re pomog\u0105 Ci osi\u0105gn\u0105\u0107 ten cel:<\/p>\n\n<h2 id=\"h-patterns\">Wzorce:<\/h2>\n\n<ol><li><strong>Przeanalizuj d\u017awi\u0119ki wyst\u0119puj\u0105ce w j\u0119zyku obcym<\/strong> i postaraj si\u0119 dostrzec r\u00f3\u017cnice z j\u0119zykiem polskim. Czy s\u0105 d\u017awi\u0119ki, kt\u00f3rych u nas nie ma? A mo\u017ce jest jaki\u015b polski d\u017awi\u0119k, kt\u00f3ry ma dwa odpowiedniki w tym j\u0119zyku?<\/li><li>\u015awietnym \u0107wiczeniem na nauczenie si\u0119 rozpoznawania d\u017awi\u0119k\u00f3w jest s\u0142uchanie <strong>par minimalnych<\/strong> (\u201cminimal pairs\u201d), czyli s\u0142\u00f3w, kt\u00f3re r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 mi\u0119dzy sob\u0105 tylko jednym d\u017awi\u0119kiem.<\/li><li><strong>Nie skupiaj si\u0119 na pisowni<\/strong>. Jest ona cz\u0119sto mylna. Zauwa\u017c, \u017ce w j\u0119zyku polskim, cz\u0119sto \u201c-\u0119\u201d na ko\u0144cu s\u0142owa wymawiamy jako \u201c-e\u201d, np. w s\u0142owach: \u201cmusz\u0119\u201d, \u201cprosi\u0119\u201d itp. Czasem w po\u0142\u0105czeniu z innymi wyrazami brzmienie s\u0142\u00f3w nieco si\u0119 zmieni np. hiszpa\u0144skie \u201cun poco\u201d brzmi jako [umpoko], [umpoko]czyli \u201c-n\u201d wymawiane jest jako \u201c-m\u201d. Staraj si\u0119 powtarza\u0107 to, co s\u0142yszysz, nie sugeruj\u0105c si\u0119 zapisem.<\/li><li><strong>Analizuj wymow\u0119<\/strong> \u2013 to \u015bwietne \u0107wiczenie na dostrzeganie niuans\u00f3w i r\u00f3\u017cnic. Nasz m\u00f3zg jest w stanie opracowa\u0107 nowe wzorce, ale musimy mu wskaza\u0107, \u017ce nowe wzorce istniej\u0105. W innym przypadku b\u0119dzie odwo\u0142ywa\u0142 si\u0119 tylko do tych starych.<\/li><li><strong>Nie stosuj \u201cpolskiego\u201d zapisu wymowy.<\/strong> U\u017cywaj albo alfabetu fonetycznego IPA, albo opracuj w\u0142asny spos\u00f3b zapisywania wymowy, kt\u00f3ry b\u0119dzie odzwierciedla\u0142 wszystkie r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy d\u017awi\u0119kami.<\/li><li><strong>Skupiaj si\u0119 na brzmieniu ca\u0142ych zda\u0144<\/strong>. Cz\u0119sto niekt\u00f3re s\u0142owa s\u0105 w nich wymawiane s\u0142abiej lub inaczej.<\/li><li><strong>Skupiaj si\u0119 na brzmieniu ca\u0142ych zda\u0144<\/strong>. Cz\u0119sto niekt\u00f3re s\u0142owa s\u0105 w nich wymawiane s\u0142abiej lub inaczej. Wymawiaj nieco przesadnie poszczeg\u00f3lne zdania, dzi\u0119ki czemu du\u017co lepiej wychwycisz ich brzmienie. Staraj si\u0119 bawi\u0107 w \u201cs\u0142abego aktora z telenoweli\u201c, kt\u00f3ry wypowiada ka\u017cde zdanie z mn\u00f3stwem niepotrzebnej ekspresji.<\/li><li>Nie nauczysz si\u0119 m\u00f3wi\u0107, je\u015bli nie <strong>wy\u0107wiczysz wymowy poszczeg\u00f3lnych d\u017awi\u0119k\u00f3w<\/strong>. Twoje narz\u0105dy mowy musz\u0105 dzia\u0142a\u0107 jak automat. Aby \u0107wiczy\u0107 poprawn\u0105 wymow\u0119, czytaj na g\u0142os.<\/li><\/ol>\n\n<h2 id=\"h-barriers\"><strong>Bariery:<\/strong><\/h2>\n\n<ol><li>Nie b\u00f3j si\u0119 m\u00f3wi\u0107 g\u0142o\u015bno. <strong>Musisz si\u0119 przyzwyczai\u0107 do brzmienia swojego g\u0142osu w j\u0119zyku obcym<\/strong>.<\/li><li>Zastan\u00f3w si\u0119, na ile potrzebujesz si\u0119 tylko komunikowa\u0107, a na ile musisz mie\u0107 doskona\u0142y akcent. W wi\u0119kszo\u015bci wypadk\u00f3w <strong>wystarcza zrozumienie podstaw wymowy<\/strong>, by m\u00f3c bez problemu porozumie\u0107 si\u0119 w j\u0119zyku obcym.<\/li><li><strong>Czy je\u015bli nauczysz si\u0119 \u015bwietnie wymowy danego j\u0119zyka, zwi\u0119kszy si\u0119 zaufanie m\u00f3wi\u0105cych w nim ludzi do Ciebie?<\/strong> Je\u017celi m\u00f3wisz \u0142aman\u0105 chi\u0144szczyzn\u0105, Chi\u0144czycy b\u0119d\u0105 podchodzi\u0107 do Ciebie z sympati\u0105, dostrzegaj\u0105c Tw\u00f3j wysi\u0142ek. Je\u015bli jednak b\u0119dziesz w\u0142ada\u0107 perfekcyjnie chi\u0144skim, mog\u0105 Ci nie do ko\u0144ca ufa\u0107, zastanawiaj\u0105c si\u0119, sk\u0105d Europejczyk zna tak dobrze ten j\u0119zyk. Jest to pytanie, kt\u00f3re warto sobie zada\u0144 zw\u0142aszcza, gdy uczymy si\u0119 rzadkich j\u0119zyk\u00f3w.<\/li><li><strong>W identyfikacji pomaga cz\u0119sto wybranie konkretnego akcentu<\/strong> np. brytyjskiego angielskiego, brazylijskiego portugalskiego itp. Dzi\u0119ki temu du\u017co \u0142atwiej jest nam okre\u015bli\u0107, w kt\u00f3r\u0105 stron\u0119 idziemy.<\/li><li>Czy jeste\u015b gotowy na to, by sta\u0107 si\u0119 Francuzem, Anglikiem, W\u0142ochem\u2026 ? <strong>Gdy zaczniesz m\u00f3wi\u0107 tak samo jak oni, si\u0142\u0105 rzeczy staniesz si\u0119 jednym z nich.<\/strong> Nie oznacza to oczywi\u015bcie porzucenia w\u0142asnej to\u017csamo\u015bci, ale jej rozszerzenie, na kt\u00f3re mo\u017cemy jednak nie by\u0107 do ko\u0144ca gotowi.<\/li><\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Czy zastanawia\u0142e\u015b si\u0119 kiedy\u015b, dlaczego m\u00f3wisz nieco inaczej w j\u0119zyku obcym ni\u017c native speakerzy? Czy wiesz, czemu dzieci lepiej radz\u0105 sobie z m\u00f3wieniem w obcym j\u0119zyku, a ich wymowa jest bliska perfekcji? No a przede wszystkim, co zrobi\u0107, by pokona\u0107 trudno\u015bci zwi\u0105zane z m\u00f3wieniem w j\u0119zyku obcym? Zanim poznasz odpowied\u017a na te pytania, musisz zrozumie\u0107, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":7648,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"spay_email":""},"categories":[157],"tags":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/elemelingua.com\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Untitled-design-2.png","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/elemelingua.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7035"}],"collection":[{"href":"https:\/\/elemelingua.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/elemelingua.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/elemelingua.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/elemelingua.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7035"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/elemelingua.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7035\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7399,"href":"https:\/\/elemelingua.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7035\/revisions\/7399"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/elemelingua.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7648"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/elemelingua.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7035"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/elemelingua.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7035"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/elemelingua.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7035"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}